A+ R A-
28-08-2013

Ratujemy kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Siemiechowie

Ratujemy kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Siemiechowie

Od wiosny bieżącego roku w Siemiechowie realizowane są prace ratunkowe w kościele pw. Matki Boskiej Gromnicznej, mające zabezpieczyć konstrukcję kościoła umożliwiając jego bezpieczne użytkowanie oraz rozpoczęcie prac konserwatorskich.

Projekt realizowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (łączna kwota przyznanej dotacji: 900 000 PLN) jest pierwszym etapem prac zaplanowanych przez proboszcza parafii pw. Ofiarowania w świątyni i Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Siemiechowie Bogdana Więcka.

Unikatowe dziedzictwo

Położona na Szlaku Architektury Drewnianej świątynia posiada długą i interesującą historię.  Choć pierwsze wzmianki o tutejszej parafii sięgają roku 1346, obecny kościół wybudowany został na początku XVI w. Jest modelowym przykładem drewnianego gotyckiego budownictwa sakralnego południowej Polski. Zachował się bowiem w niemalże niezmienionej formie, dzięki czemu prezentuje oryginalny średniowieczny system konstrukcyjny (dach wsparty na gotyckiej więźbie storczykowej, konstrukcja zrębowa ścian). Jest w całości pokryty i pobity gontem. W XVII w. dobudowano do kościoła wieżę rozebraną w 1922 r. Zachowała się natomiast wzniesiona w końcu XVIII w. późnobarokowa murowana kaplica.

W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku stan kościoła był bliski ruinie w związku z czym podjęto prace remontowe: wykonano fundamenty, wyremontowano ściany i dach, na którym położono nowe pokrycie. Wzniesiono też nowe kruchty. Jednonawowa świątynia, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, zakrystią i wspomnianą wcześniej kaplicą we wnętrzu wyposażona jest w gotyckie detale architektoniczne oraz odkryte w 1953 r. cenne fragmenty polichromii, najstarsze pochodzące z XVI w.

Właśnie w roku 1953 kościół przestał pełnić swoją funkcję ponieważ zakończyła się budowa położonej nieopodal nowej murowanej świątyni. Wraz z funkcją, przeniesione zostały również ważne elementy wyposażenia świątyni. Pozostały w niej natomiast datowana na wiek XVI szafka na oleje, osiemnastowieczna ambona z obrazem św. Wincentego Ferrero w zaplecku i klasycystyczne epitafium Antoniego Starży de Schaaf.

Realizowane działania

By przywrócić funkcjonalność kościoła oraz wydobyć w pełni jego potencjał konieczne jest wykonanie szeregu prac budowlanych i konserwatorskich. Obecnie realizowany jest ich pierwszy etap. Bryła świątyni była już bowiem na tyle zdeformowana, że był to ostatni moment na ratowanie obiektu. Przy nietypowym układzie obciążeń mogło nastąpić nawet  zawalenie budynku. W pierwszej kolejności realizowane są prace polegające na stabilizacji istniejących fundamentów kościoła oraz przygotowaniu posadowienia dla konstrukcji usztywniającej zdeformowaną bryłę kościoła przy pomocy ram stalowych. Działania te umożliwią przeprowadzenie dalszych prac mających na celu bezpieczne użytkowania kościoła, a w przyszłości także wyeksponowanie wszystkich walorów estetycznych i historycznych świątyni.

W ramach projektu prowadzone jest rozpoznanie geologiczne i archeologiczne, a całość prac odbywa się pod nadzorem konserwatorskim i archeologicznym. Wcześniejsze badania pozwoliły dotrzeć do dobrze zachowanych, pięknych polichromii z drugiej połowy XVII w. Wydaje się jednak, że na terenie obiektu wciąż pozostało sporo do odkrycia. Jakie tajemnice kryją jeszcze świątynia? W najbliższych tygodniach pracujący na terenie zabytku archeolodzy pomogą odpowiedzieć na to pytanie.

„Prace badawcze często przynoszą zaskakujące znaleziska. W tym roku  odkryliśmy np. pod posadzką prezbiterium kościoła pw. św. Mikołaja Biskupa w Skrzydlnej zapomnianą kryptę. W ubiegłym roku mieliśmy podobne doświadczenia w synagodze Remuh, gdzie odkryliśmy gotycką piwnicę” – mówi dr inż. Henryk Pachla, właściciel firmy KROZ, prowadzącej prace w kościele w Siemiechowie.

Plany na przyszłość

Prowadzone prace ratunkowe pozwolą na dalszą sukcesywną restaurację zabytku. Rozważyć można na przykład odbudowę rozebranej w 1922 r. wieży, której rozbiórka była główną przyczyną aktualnego awaryjnego stanu obiektu. Ważnym  zaplanowanym etapem, którego efekty będą również bardziej widoczne dla zwiedzających, to konserwacja malowideł ściennych. Prace przywrócą świątyni jej dawny blask. Pokażą też osobom odwiedzającym z jakich obrazów składały się wyobrażenia scen biblijnych dawnych mieszkańców Siemiechowa – jakie oblicza mieli Adam i Ewa (polichromie z XVI w.), jak wyglądała dla nich scena Ofiarowania Pana Jezusa w Świątyni oraz Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny (w obu wypadkach polichromie z XVII w.).

Docelowo planuje się udostępnić zabytek w ramach Otwartego Szlaku Architektury Drewnianej. Przywrócenie obiektu umożliwi realizowanie w jego unikatowych wnętrzach działań o charakterze kulturalnym i edukacyjnym dla mieszkańców gminy oraz osób przyjezdnych. Żal byłoby nie skorzystać z takiego potencjału.

(zn)

Ostatnia aktualizacja: środa, 28 sierpnia 2013 06:46